سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
134
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
كتاب ) آمده : لو لم تكن نية الجوزاء خدمته * لمّا رأيت عليها عقد منتطق يعنى : اگر مقصود ستاره جوزاء خدمت نمودن به آن مرد نبود هرآينه نمىديدى بر آن جوزاء كمربندى كه بميان خود بسته تا كمرش محكم شده و بتواند خدمت كند . كلمه [ منتطق ] از [ انتطق ] بوده يعنى محكم بست كمربندش را و اطراف ستاره جوزا ستارگانى است كه اصطلاحا به آنها نطاق الجوزاء گويند زيرا همچون كمربندى كه بر ميان بسته شده باشد ميمانند در اين بيت شاعر گفته است كه نيّت ستاره جوزاء خدمت نمودن به آن مرد ( ممدوح ) مىباشد و اين معنا ( نيّت خدمت ستاره مزبور ) صفتى است غير ممكن ولى در عين حال شاعر قصدش اثبات آنست چنانچه مصنّف در كتاب ايضاح اينطور تقرير نموده است . اعتراض به مصنف شارح گويد : در اين تقرير مصنّف مناقشه و اشكال داريم و آن اينستكه : از كلام مذكور اينطور فهميده مىشود كه نيّت ستاره جوزاء خدمت نمودن به ممدوح است و آن علّت شده براى اينكه عقد النّطاق بر اين ستاره ديده شود يعنى نيّت خدمت اين ستاره بممدوح علّت است براى آنكه حالتى ديده شود شبيه به بسته شدن كمربند بميان چنانچه وقتى ميگويند : لو لم تجيئنى لم اكرمك . معنايش اينستكه علّت اكرام عبارتست از مجيئ .